{"id":16,"date":"2023-02-07T09:22:15","date_gmt":"2023-02-07T09:22:15","guid":{"rendered":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/?p=16"},"modified":"2023-02-12T08:44:37","modified_gmt":"2023-02-12T08:44:37","slug":"mastodont","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/?p=16","title":{"rendered":"Mastodont"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Mammut<\/strong><\/em>\u00a0is een\u00a0geslacht\u00a0van\u00a0uitgestorven\u00a0slurfdieren\u00a0die ook wel\u00a0<strong>mastodonten<\/strong>\u00a0worden genoemd.\u00a0<em>Mammut<\/em>\u00a0kwam voor in zowel\u00a0Noord- als\u00a0Zuid-Amerika\u00a0van ruim 4 miljoen tot ongeveer 10.000 jaar geleden.\u00a0De laatste\u00a0<em>Mammut<\/em>-populaties kwamen voor in Zuid-Amerika, zo&#8217;n 9000 jaar geleden, mogelijk nog recenter, waar ze een tijd lang naast mensen leefden. Er zijn zeven soorten ontdekt waarvan de bekendste\u00a0<em>Mammut americanum<\/em>\u00a0was, die tevens de laatste\u00a0soort\u00a0was. Alle\u00a0<em>Mammut<\/em>-soorten waren olifantachtige dieren die van bladeren leefden. Sommige soorten waren wolharig, terwijl andere dat waarschijnlijk niet waren. Het geslacht\u00a0<em>Mammut<\/em>\u00a0behoort tot een groep slurfdieren waartoe ook de geslachten\u00a0<em>Gomphotherium<\/em>,\u00a0<em>Anancus<\/em>\u00a0en\u00a0<em>Stegodontidae<\/em>\u00a0behoren.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mw-toc-heading\">Algemeen<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De\u00a0schouderhoogte\u00a0van een mastodont kon drie meter bedragen. De groep kende verscheidene soorten, zo waren er soorten met twee slagtanden maar ook soorten met vier slagtanden. Mastodonten bereikten hun bloeitijd in het jonge\u00a0Tertiair. De mastodont was geen nauwe verwant van de\u00a0olifant\u00a0en de\u00a0mammoet\u00a0(geslacht\u00a0<em>Mammuthus<\/em>), maar leek er wel op. De voorouders van de mastodonten ontstonden waarschijnlijk zo&#8217;n 20 tot 30 miljoen jaar geleden in\u00a0Afrika. In het huidige\u00a0Egypte\u00a0zijn\u00a0fossiele\u00a0overblijfselen van mastodonten gevonden, evenals in\u00a0Bolivia,\u00a0Engeland,\u00a0Duitsland,\u00a0Nederland,\u00a0Noord-Amerika\u00a0en\u00a0Roemeni\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Mammoet versus mastodont<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De oudste fossielen van mammoeten\u00a0dateren\u00a0uit het\u00a0Plioceen\u00a0en zijn 3 \u00e0 4 miljoen jaar oud. Mammoeten hadden kiezen die meer geschikt waren voor gras, mastodonten meer voor bladeren en andere planten. Mammoeten hadden twee vingerachtige uitsteeksels aan de voor- en achterkant van het uiteinde van hun slurf; van mastodonten is niet bekend hoe hun slurf eruitzag. Mammoeten hadden van voor naar achter een sterk naar beneden aflopende rug, meer dan mastodonten. Mammoeten hadden negentien paar\u00a0ribben, net als moderne Afrikaanse olifanten; mastodonten hadden er twintig. De mammoet had een wat bredere kop met een enkele bult erop, net als een\u00a0Aziatische olifant. Mastodonten hadden\u00a0slagtanden\u00a0van vergelijkbare lengte als\u00a0Afrikaanse olifanten; bij mammoeten konden ze wel een meter langer worden. Zowel mastodonten als mammoeten kwamen in Noord-Amerika voor, tot ongeveer 10.000 jaar geleden. De laatste\u00a0<em>Mammut<\/em>-populaties kwamen voor in Zuid-Amerika, zo&#8217;n 9000 jaar geleden, mogelijk nog recenter.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Leefgebied<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl de mammoet de steppen en graslanden opzocht, had de mastodont juist voorkeur voor de beschutte zomen van de woudgebieden om daar planten te eten. De Amerikaanse mastodont (<em>Mammut americanum<\/em>) leefde tijdens het\u00a0Laat-Pleistoceen\u00a0(40.000-10.000 jaar geleden) in\u00a0Noord-Amerika, totdat hij door de\u00a0mens, die daar toen voor het eerst aankwam, werd uitgeroeid.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gedrag<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens Amerikaans onderzoek hebben er felle gevechten plaatsgevonden tussen deze dikhuiden, tot dusver beschouwd als vreedzame planteneters. Sommige van de onderzochte dieren legden in de strijd het loodje, zo wordt geconcludeerd uit de vondst van verbrijzelde schedeldelen.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Versteend ivoor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als overblijfsel van de slagtanden van de mastodonten wordt vaak\u00a0odontoliet\u00a0gevonden; een blauw (of\u00a0cyaan)\u00a0mineraal\u00a0dat\u00a0koper\u00a0bevat. Het woord odontoliet is afgeleid van de\u00a0Griekse\u00a0woorden\u00a0<em>odon<\/em>\u00a0en\u00a0<em>lithos<\/em>; &#8217;tand&#8217; en &#8216;steen&#8217;. Het is\u00a0gefossiliseerd\u00a0ivoor, van mastodonten of mammoeten. De organische oorsprong van odontoliet is vaak nog te zien aan de structuur. Andere mineralen als\u00a0apatiet\u00a0en\u00a0calciet\u00a0kunnen het\u00a0ivoor\u00a0vervangen hebben.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Taalgebruik<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In het taalgebruik wordt &#8216;mastodont&#8217; ook overdrachtelijk gebruikt voor een groot gevaarte of een groot persoon. Hiermee wordt verwezen naar de grootte van de dieren. Mastodont wordt in het taalgebruik ook\u00a0pejoratief\u00a0gebruikt om te refereren aan het feit dat het een uitgestorven diersoort is. Dus een groot en belangrijk dier, maar niet meer van deze tijd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tevens wordt &#8216;mastodont&#8217; figuratief gebruikt om personen aan te duiden die niet met de tijd meegaan en dogmatisch aan oude idee\u00ebn blijven vasthouden. Ook hierbij geldt dat de vergelijking pejoratief van aard is.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mammut\u00a0is een\u00a0geslacht\u00a0van\u00a0uitgestorven\u00a0slurfdieren\u00a0die ook wel\u00a0mastodonten\u00a0worden genoemd.\u00a0Mammut\u00a0kwam voor in zowel\u00a0Noord- als\u00a0Zuid-Amerika\u00a0van ruim 4 miljoen tot ongeveer 10.000 jaar geleden.\u00a0De laatste\u00a0Mammut-populaties kwamen voor in Zuid-Amerika, zo&#8217;n 9000 jaar geleden, mogelijk nog recenter, waar ze een tijd lang naast mensen leefden. Er zijn zeven soorten ontdekt waarvan de bekendste\u00a0Mammut americanum\u00a0was, die tevens de laatste\u00a0soort\u00a0was. Alle\u00a0Mammut-soorten waren olifantachtige dieren die [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions\/21"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiki.femly-peeters.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}